Historia szkoły

Początki szkoły i okres międzywojenny
Po zakończeniu działań I wojny światowej w 1918 roku, dzięki staraniom mieszkańców wsi Stępowo, otwarto po raz pierwszy szkołę powszechną. Pierwotnie miała ona profil trzyklasowy i mieściła się w oficynie majątku ziemskiego Grabskich. Pierwszą nauczycielką była Wanda Turalska. We wsi mieszkało wówczas około 70 rodzin, w tym 30 utrzymujących się z pracy w folwarku. Do szkoły uczęszczały także dzieci z sąsiedniej wsi Kotowy. Od 1923 roku zajęcia odbywały się w prywatnym domu Sokołowskiego, jednego z gospodarzy, a od 1928 u Raszkowskiego, który mieszkał na pograniczu wsi, by ułatwić dostęp dzieciom z Kotowych. W tym roku również został podwyższony stopień organizacyjny szkoły do czterech klas. Ówcześnie pojawił się pomysł budowy nowego budynku szkoły na pograniczu wsi Stępowa i Kotowych. Po Wandzie Turalskiej kolejno nauczycielami byli: Grzegorz Symotiuk i Aniela Szczęśniak. Na dokumentach z 1931 roku jako kierownik podpisana jest W. Miśkiewiczówna. Do szkoły uczęszczało wówczas 65 uczniów, wszyscy wyznania katolickiego. Od 1938 roku ponownie szkoła mieściła się w budynku Sokołowskiego.

p. Aniela Szczęsniak z grupą swoich uczniów (fot. ok. 1938r.)

Okres okupacji i tragiczny los p. Anieli Szczęśniak
W związku z wybuchem II wojny światowej we wrześniu 1939 roku uczniowie nie wrócili do szkolnych ławek po wakacyjnej przerwie. Działalność placówki została przerwana, a szczególnie tragiczny los spotkał jej nauczycielkę i ówczesną kierowniczkę p. Anielę Szczęśniak. Została ona aresztowana jesienią 1939 roku w wyniku zaplanowanej akcji wymierzonej w lokalnych nauczycieli. Okupacyjne władze niemieckie posłużyły się podstępem – wzywając pedagogów do Rypina pod pozorem spotkania w celu organizacji nowego roku szkolnego. Mimo pojawiających się ostrzeżeń, Pani Aniela nie uwierzyła w grożące niebezpieczeństwo. Została zatrzymana i przewieziona do siedziby Selbstschutzu i Gestapo (ul. Warszawska 20 w Rypinie) przez miejscowego Volksdeutscha. Osadzona w piwnicach budynku w Rypinie, znalazła się wśród nauczycieli poddawanych brutalnym przesłuchaniom. Warunki uwięzienia miały charakter terroru: więźniów bito i poniżano, a kobiety – w tym Aniela Szczęśniak – były szczególnie okrutnie traktowane. Zmuszano je do picia alkoholu, wyciągano nocą z cel i poddawano przemocy, także seksualnej. Był to element celowego niszczenia godności i psychicznego złamania ofiar. Aniela Szczęśniak nie odzyskała wolności. Pozostała wśród więzionych nauczycieli w rypińskim Domu Kaźni i tam została zamordowana 2 listopada 1939 roku. Jej śmierć wpisuje się w tragiczny los polskiej inteligencji na ziemi rypińskiej w pierwszych miesiącach II wojny światowej.

p. Aniela Szczęśniak